Peije Rasp
Drachten ✝ 1941

Zoek

Professionele technieken bij Filippo Gambetta

Houd de balg klein!

Van de 29 jaren dat ik harmonica speel heb ik slechts twee jaar les gehad. Dat wreekt zich bij de workshop van Filippo Gambetta uit Noordwest Italië. Ik blijk in een eeuwig beginners­stadium te zijn blijven hangen.

Het is al gauw duidelijk dat ik niet goed mee kom. Daar had ik wel op gerekend. Ik zat pal bij Filippo, en dat was achteraf niet erg slim: hij hoorde direct mijn vele misslagen en gebaarde dat ik me moest inhouden.

• Filippo speelt hier een saltarello – een nummer dat ik zeker ga instuderen.

Geen CF, maar GC

Omdat harmonica’s net als mensen nogal vaak van stemming wisselen geeft Filippo geen instructie over welke knoppen je moet gebruiken voor een deun: op welke positie de gewenste knoppen zitten wisselt nogal eens per trekzak. Daarom speelt hij voor en gaat hij ervan uit dat je de melodie zo kunt naspelen. Zoniet: dan kun je het instuderen van de bladmuziek die hij heeft uitgereikt.
En daar zit bij mij het probleem: ik kan niet direct spelen vanaf het blad en zeker niet bij een GC-stemming: als ik ‘Am’ zie staan, duw ik bij reflex de twee knoppen in die ik juist moet trekken, want ik ben gewend om aan notatie voor de CF-harmonica, want nog steeds de standaard is in Nederland.

 

Leerzaam

Toch is de workshop heel leerzaam. Filippo demonstreert dat het klein houden van de balg belangrijk kan zijn bij dansmuziek: je kunt dan beter accenten zetten: vooral als je veel ‘heen-en-weert’ i.p.v. over twee rijen te spelen. Hij demonstreert dit zo subtiel, dat je de balg nauwelijks ziet bewegen.
Een andere taktiek die de professional onderscheidt van de amateur (zoals ik) is het spelen van een of meerdere loopjes waarbij je één vinger op de eerste knop van het loopje ingedrukt houdt.
En wat zeker een professioneel geluid aan de harmonica kan geven is het werken met akkoorden aan de rechterkant. Filippo demonstreert dan met soms heel opmerkelijke grepen.

Leerboek

Onze instructeur komt uit het Noorden van Italië en werkt vooral uit een bundel uit 1992 met veel Noord-Italiaanse nummers. De makers zijn Roberto Tombesi en Riccardo Tesi. Dat zijn ook nu nog bekende namen. Die uitgave is helaas niet meer te bestellen.
Maar door de afbeelding van de omslag te googelen belandde ik op het Duitse Marktplaats bij de dame die de bundel te koop aanbood. Nagelnieuw.

Cassette

Toen ik de enveloppen opende en me verbaasd over het piepschuim bleek er zowaar ook een muziekcassette in de zitten. Inmiddels heb ik die gedigitaliseerd en ga ik de nummers eruit knippen en hopelijk vind ik ook de juiste titels. Mogelijk stuit ik op meer deunen die ik graag wil spelen. Wel moet ik de notatie naar CF transponeren, want dat is de standaard waarmee ik werk. Ook als ik op GC of AD of BesEs speel: de nootlengtes zijn immers hetzelfde, evenals de knopnummers. Al moet ook rekening worden gehouden met ‘onze’ gedraaide vijf binnenrij.

Verlostangetje

Eigenlijk voel ik me hier nu het vijfde wiel aan de wagen. Wat kan ik doen om toch nog een positieve bijdrage te leveren aan deze stage?
Awel. Het blijkt dat drie meiden een probleem hebben met één van knoppen. Die vertikken het om geluid te produceren. Filippo betreurt dat hij gang tang en schroevedraaier heeft meegenomen, want dat heeft hij nodig om de instrumenten aan te pakken.
Nu heb vrijwel altijd wat zing-zong-zooi uit een niet met name te noemen Chinese webwinkel op zak. En ook het verlossende tangetje.
Filippo trekt pinnen, schroeft schroeven en iemand anders heeft nog een mesje. Terwijl hij aan de slag gaat drukt hij iedereen op het hart mee te kijken, zodat met weet hoe men dit zelf kan doen. Het bespaart een hele rit naar een werkplaats en de kosten. Eigenlijk is het niet zo moeilijk als je merkt om welke tong het gaat: even heel voorzichtig de betreffende tong – die blijkbaar klemt –losmaken en en klaar is Kees.

En zo kon ik toch ook tevreden terugkijken op deze workshop, die ook verluchtigd werd door de komst van een fysiotherapeut met wisseltonige voorkennis.
 

Meer over deze stageweek:

Steun De Harmonicahoek < Naar boven < Terug   > Home     > Nieuwsarchief       > Nieuws uit 2026         > Stage Gooik met Filippo Gambetta Hulp nodig als beginner?

• Algemene verordening
gegevensbescherming (AVG)

• Disclaimer

• Over cookies